CUMHURİYET 97 YAŞINDA

CUMHURİYET 97 YAŞINDA

29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilanıyla Türkiye tarihinde yeni bir devrin kapıları açıldı ve "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir" sözü, devlet yönetiminde en belirgin şekliyle yerini aldı. Bugün, tüm Türkiye'de Cumhuriyet'in 97. yılı kutlanıyor.

Türk milletinin tarihinde 97 yıl önce yeni bir devrin kapıları açıldı ve Cumhuriyetin ilanıyla "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir" sözü devlet yönetiminde en belirgin şekliyle yerini aldı.

CUMHURİYET'E GİDEN SÜREÇ

24 Temmuz 1923'te Lozan Antlaşması imzalanmış, yeni Türk devletinin bağımsızlığı kabul edilmişti.

İkinci dönem Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplanmasından 2 ay sonra 13 Ekim 1923'te Ankara, Türkiye devletinin hükümet merkezi oldu. Artık mevcut rejimin isminin de bütün açıklığı ile konulması, yeni devletin başkanının seçilmesi gerekiyordu.

O güne kadar Devlet Başkanlığı görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı olarak Mustafa Kemal Paşa tarafından yürütülmüştü. Diğer taraftan bazı yabancı ülkeler de Lozan Antlaşması'nı onay için Türkiye'deki yeni devlet rejiminin daha açık şekilde belirlenmesini istiyordu.

Bu sırada, 27 Ekim 1923'te İcra Vekilleri Heyeti'nin istifası ve Meclis'in güvenini kazanacak bir kabine listesinin oluşturulamaması da bu soruna acil bir çözüm gerektirdi.

28 Ekim 1923 akşamına kadar hükümetin kurulamaması üzerine Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü'nde arkadaşları için Latife Hanım'a bir sofra hazırlattı.

İsmet Paşa, Ali Fuat Paşa, Halit Paşa, Kemalettin Sami Bey'in de yer aldığı akşam yemeğinde yaşananları Mustafa Kemal Paşa, Nutuk'ta şöyle anlattı:

"Gece olmuştu... Çankaya'ya gitmek üzere Meclis binasından ayrılırken, koridorlarda beni beklemekte olan Kemalettin Sami ve Halit Paşa'lara rastladım. Ali Fuat Paşa, Ankara'dan hareket ederken bunların Ankara'ya geldiklerini o günkü gazetede 'Bir Uğurlama ve Bir Karşılama' başlığı altında okumuştum. Daha kendileriyle görüşmemiştim. Benimle konuşmak üzere geç vakte kadar orada beklediklerini anlayınca, akşam yemeğine gelmelerini, Milli Savunma Bakanı Kazım Paşa vasıtasıyla kendilerine bildirdim. İsmet Paşa ile Kazım Paşa'ya ve Fethi Bey'e de Çankaya'ya benimle birlikte gelmelerini söyledim.

Çankaya'ya gittiğim zaman orada, beni görmek üzere gelmiş bulunan Rize Milletvekili Fuat, Afyonkarahisar Milletvekili Ruşen Eşref Bey'lerle karşılaştım. Onları da yemeğe alıkoydum. Yemek sırasında 'Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz' dedim. Orada bulunan arkadaşlar, derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan itibaren, nasıl hareket edileceği konusunda kısa bir program yaparak arkadaşları görevlendirdim. Yaptığım programın ve verdiğim talimatın uygulanışını göreceksiniz.

Efendiler, görüyorsunuz ki Cumhuriyet ilanına karar vermek için Ankara'da bulunan bütün arkadaşlarımı davet ederek onlarla görüşüp tartışmaya asla lüzum ve ihtiyaç görmedim. Çünkü, onların da aslında ve tabii olarak benim gibi düşündüklerinden şüphe etmiyordum. Halbuki o sırada Ankara'da bulunmayan bazı kişiler, yetkileri olmadığı halde, kendilerine haber verilmeden, düşünce ve rızaları alınmadan Cumhuriyet'in ilan edilmiş olmasını bize gücenme ve bizden ayrılma sebebi saydılar."

"TÜRKİYE DEVLETİNİN HÜKÜMET ŞEKLİ CUMHURİYETTİR"

Mustafa Kemal Paşa o gece İsmet Paşa ile 1921 Anayasası'nın bazı maddelerini değiştiren kanun tasarısını hazırladı. "Türkiye devletinin hükümet şekli cumhuriyettir." hükmünün yer aldığı tasarı üzerinde TBMM'de yapılan konuşmalardan sonra Cumhuriyet'in ilanı kabul edildi.

Böylece yeni devletin yönetim biçimi bütün açıklığı ile ismini almış oldu. Cumhuriyet'in ilanı ile "Egemenlik kayıtsız, şartsız milletindir" ilkesi de artık devlet yönetiminde en belirgin şekliyle yerini buldu.

Ardından cumhurbaşkanlığı seçimine geçildi. Yapılan gizli oylamada 158 milletvekilinin tamamının oyunu alan Gazi Mustafa Kemal Paşa, TBMM tarafından yeni Türk devletinin ilk cumhurbaşkanı seçildi. Bunun üzerine kürsüye gelen Mustafa Kemal Paşa, yaptığı konuşmasını, "Türkiye Cumhuriyeti mesut, başarılı ve muzaffer olacaktır." sözü ile bitirdi.

Böylece devletin adı ve rejimiyle ilgili tartışmalara son verilirken, Türk milletinin tarihinde yeni bir devir açıldı.

LİDERLERİN 29 EKİM MESAJLARI

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla yayımladığı mesajında, "Ülkemiz kimin ne dediğine ve ne yaptığına bakmadan kendi vizyonuna, kendi ajandasına göre hareket etmeyi sürdürecektir" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla video mesaj yayımladı. Türkiye'de ve yurt dışında yaşayan bütün vatandaşların Cumhuriyet Bayramı'nı tebrik eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Cumhuriyetimizin ilanının 97'nci yıl dönümünde İstiklal Harbimizin tüm kahramanlarıyla Cumhuriyetimizin banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü tazimle anıyorum. Malazgirt Zaferi'nden bugüne pek çok cephede birden sürdürdüğümüz terörle mücadele harekatlarına kadar, bin yıldır vatanımızı korumak için şehitlik ve gazilikle şereflenen tüm kahramanlarımızı rahmet ve şükranla yad ediyorum. İstiklal Harbimizi bizzat yöneten, 15 Temmuz gecesi darbecilere karşı gösterdiği şanlı direnişle bir kez daha gazi unvanı alan milli iradenin tecelligahı Türkiye Büyük Millet Meclisimize saygılarımı sunuyorum" dedi.

'KARŞILAŞTIĞIMIZ SIKINTILAR MİLLETİMİZİN AZMİNİ BİLEMİŞTİR'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhuriyetin 100'üncü yıl dönümünü coşkuyla kutlamaya hazırlanırken, aynı zamanda 2023 hedeflerine ulaşma kararlılığı içinde yola devam ettiklerini belirterek, "Türkiye demokrasi ve kalkınma mücadelesini tek parti diktasından darbelere, vesayetin tasallutundan terörle mücadeleye kadar birçok engeli aşarak sürdürmüş bir ülkedir. Bu uzun ve zorlu süreçte karşılaştığımız sıkıntılar, milletimizi istiklal ve istikbal davasından döndürmek bir yana, tam tersine azmini bilemiştir. Cumhuriyetimizin kuruluşuna varan kurtuluş mücadelesinde, 7'den 70'e kenetlenen tek yürek, tek yumruk olan milletimiz bugün de birlik, beraberlik ve kardeşlik içinde geleceğini inşa etmektedir" diye konuştu.

'ÜLKEMİZ KENDİ VİZYONUNA GÖRE HAREKET ETMEYİ SÜRDÜRECEKTİR'

"Hedeflerimize yaklaştıkça ülkemize yönelik saldırıların cephesi genişlemekte, sayısı ve dozu artmaktadır" diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle konuştu:

"Milletimizden aldığımız güçle diplomasiden ekonomiye ve değerlerimize kadar uzanan bu saldırı dalgasını birer birer boşa çıkartıyoruz. Geçmişte çok küçük müdahalelerle sürekli istikamet belirledikleri Türkiye’nin kendi iradesiyle hareket etmesinden rahatsız olanların sözleri ve eylemlerinin artık hiçbir hükmü kalmamıştır. Ülkemiz kimin ne dediğine ve ne yaptığına bakmadan kendi vizyonuna, kendi ajandasına göre hareket etmeyi sürdürecektir. Cumhuriyetimizin kurucu iradesi nasıl bu vatanı yedi düvelin planlarını bozarak işgalden kurtarmışsa, biz de hedeflerimize aynı şekilde ulaşmakta kararlıyız. Bugün 20 yıl öncesine göre her bakımdan çok daha güçlü, çok daha dirayetli, çok daha inançlıyız."

'DÜNYADA YEPYENİ BİR DÖNEMİ BAŞLATACAĞIZ'

Türkiye'yi 2023 hedeflerine ulaştırma kararlılığının altını çizen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İnşallah ülkemizi 2023 hedeflerimize ulaştırdığımızda bölgemizde ve dünyada yepyeni bir dönemi de başlatacağız. Küresel sistemin çarpıklıklarına işaret ettiğimiz 'Dünya 5’ten büyüktür' çağrımızın yankıları giderek genişlerken, dostlarımızla birlikte hayalini kurduğumuz huzurlu ve müreffeh geleceğe çok daha büyük umutlarla yürüyoruz. Rabbim yar ve yardımcımız olsun diyor, bu duygularla bir kez daha Cumhuriyetimizin 97’nci kuruluş yıl dönümünü tebrik ediyorum" ifadesini kullandı.

KILIÇDAROĞLU'NUN 29 EKİM MESAJI

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı yayımladığı mesajla kutladı. Kılıçdaroğlu mesajında, demokrasi, laiklik ve sosyal hukuk devleti vurgusu yaptı. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı dolayısıyla bir mesaj yayımladı.

"Özgürlük ve bağımsızlığı karakteri kabul eden Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün, egemenliği kayıtsız şartsız millete teslim etmek üzere kurduğu, kimsesizlerin kimsesi Türkiye Cumhuriyetimizin 97'nci yaşı kutlu olsun" sözlerini kullanan Kılıçdaroğlu, şunları söyledi:

"Ülkemiz, ekonomik ve siyasal açıdan bir buhranın içinde olsa da başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Cumhuriyetimizi kuran kadroların yol göstericiliğinde, Anayasa'nın temel dayanağı olan 'demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti' anlayışını, kararlı bir yönetim eliyle güçlendirerek sürdüreceğiz. Çünkü bizler, Atatürk ilkelerinin öncülüğünde, bunu başaracak güce, öz güvene ve birikime sahibiz. Ülkemizde adalete olan susuzluğu, Cumhuriyetimizin kuruluşundaki gibi geniş bir mutabakatla gidereceğiz ve yine bu geniş mutabakat ile Cumhuriyetimizi demokrasi ile taçlandıracağız.

Bu duygu ve inançla 97'nci yaşını kutladığımız Türkiye Cumhuriyetimizin kurucusu Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, silah arkadaşlarını ve terörle mücadelede şehit olan kahramanlarımızı rahmetle anıyorum. Gazilerimize şükranlarımı sunuyorum. COVID-19 salgın hastalığı ile ön safta mücadele ederken hayatını kaybeden sağlık emekçilerimizin anıları önünde saygıyla eğiliyorum. 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'mız kutlu olsun." 

BAHÇELİ'NİN 29 EKİM MESAJI 

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) gerçekleştirilen MHP grup toplantısında 29 Ekim'le ilgili olarak, "Cumhuriyet, milletin üstünde hiçbir otorite veya makam tanımayan, temeli ve dayandığı esas milli egemenlik olan fazilet demektir. Hüküm milletindir, hükumet millettir" dedi.

 Bahçeli, “Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarını şuurla idrak edemeyenler için yanlışa düşmek, çelişkide bocalamak, değişime ve gelişime direnç göstermek kaçınılmazdır. Bizim tarih anlayışımız devri, coğrafya algımız dönemsel değildir. Tarih ve coğrafyaya baktığımızda gördüğümüz dağınık parçalardan, birbirinden kopuk paydalardan müteşekkil bir yapı da değildir. Tarih birdir ve bütündür, adı da Türk tarihidir. Coğrafya birdir ve bellidir, adı da Türk vatanıdır. Türkiye Cumhuriyeti, binlerce yıllık Türk tarihinin ana güzergahından kategorik bir kopuş, kesif bir ayrılış, keskin bir sapış olarak görülemeyecek asla gösterilemeyecektir. Aksi teşebbüs ve tevessüller tarihsizliktir, tahammülsüzlüktür, köksüzlüğün tezahürüdür” ifadelerini kullandı.

AKŞENER'İN 29 EKİM MESAJI

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı yazılı bir mesaj ile kutladı. Akşener mesajında "Binlerce yıllık devlet geleneğimizin üzerine, 97 yılda nakış nakış örülerek giydirilen Cumhuriyet zırhının yara almasına asla müsaade etmeyeceğiz." ifadelerini kullandı.
 Akşener, "Başta, İstiklal Harbi’mizin Başkomutanı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, tüm istiklal kahramanlarımızı, minnet ve rahmetle yad ediyorum. 29 Ekim 1923 günü, dünyayı şaşırtan heyecanı paylaşıyor ve tekrarlıyorum; Yaşasın Cumhuriyet!" ifadelerini kullandı. 

Kaynak: Haber Global

Yorum yapabilmek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.

Üye değilseniz hemen üye olun veya giriş yapın.

SIRADAKİ HABER